Kişilik Bozuklukları Nelerdir? (2) – B Kümesi

İlk yazımızın devamı niteliğindeki bu yazıda size B kümesi kişilik bozukluklarını anlatacağız. Kişilik, kişilik bozukluğu, ruh, karakter kavramları ve A kümesi kişilik bozukluklarını öğrenmek için buraya, C kümesi kişilik bozukluklarını öğrenmek için de buraya tıklayabilirsiniz.

B KÜMESİ KİŞİLİK BOZUKLUKLARI

Antisosyal Kişilik Bozuklukları

Ağır vakalar çok tehlikelidirler.Cinsel ve saldırganca suçlar işlerler. asosyal- şizoid olanlarına sosyopat adı verilir. Antisosyal, zeki ve zengin olan kısım ise kendini gizleyebilir (beyaz yakalı psikopatlar).Tanı için kişi en az 18 yaşında olmalıdır. 18 yaş öncesinde ise buna davranım bozukluğu denir.

Antisosyal kişilik bozukluğuna sahip kişilerde irritabilite ve  agresiflik söz konusudur.
Antisosyal kişilik bozukluğuna sahip kişilerde irritabilite ve agresiflik söz konusudur.
  • Çıkar sağlamak ya da sadece zevk almak için manüplatif davranış
  • Yalan söyleme, dolandırma, başkalarına düşüncesizce takma isimler kullanma
  • Geleceğe ait tasarıların olmaması, sorumsuzluk
  • İrritabilite, agresif davranışlar, dürtüsellik,
  • Ani kararlar
  • Alkol- madde kullanımı,
  • Uygunsuz cinsel davranışlar,
  • Kavga, güvenlik güçleriyle çatışma gibi yasalara ayak uyduramama
  • İşlerine ve evlerine karşı sorumsuzluk
  • Empati kurabilme becerilerinde düşüklük ve buna bağlı vicdan duygusunun olmayışı
  • Rasyonalizasyon (yaptığı her davranış için kendince çok mantıklı sebepleri vardır), projeksiyon (birini aldatır fakat karşı atarafı aldatmakla suçlar vs.) ve acting out (terk edilmiş ise şiddete başvurur vs.) savuma mekanizmalarını sürekli olarak kullanma

Borderline Kişilik Bozukluğu

Kalıtsal etkenlerin de rolü büyüktür. Fakat bu gruptaki çoğu kişinin ortak özelliği geçmişte yaşadığı bir travma mağduru olmalarıdır.(Cinsel ve duygusal travmalar…). Bazılarının sanat, edebiyat gibi alanlarda yaratıcılığı çok yüksektir.
Bunlara ek olarak,

  • Kişilerarası ilişkiler, benlik algısı ve duygulanımda tutarsızlık ve belirgin dürtüselliğin olduğu sürekli bir örüntü,
  • Boşluk duygusu ve yoğun terk edilme korkusu, kimlik karmaşası çekme (ergenlikteki kimlik karmaşasıyla karıştırılmamalıdır)
  • Kişileri aşırı yüceleştirme ve değersizleştirme (bir şey ya aktır ya da karadır)
  • Dürtüsellik, davranım bozukluğu,
  • Manipülatif davranışlar ve insanlarla oynamaktan özel bir haz duyma
  • Kaprislilik
  • “mış” gibi yaşama (zenginmiş gibi, iş adamıymış gibi…)
  • Fevrilik, fazla düşünmeden davranma,
  • Kuralları sevmeme,
  • Tekrarlayıcı şekilde intihar girişiminde bulunma ve bu konuyla ilgili olarak göz korkutma davranışları bulunur.
Borderline kişilik bozukluğuna sahip kişilerde intihar girişimleri ve kendine zarar verme davranışları mevcuttur.
Borderline kişilik bozukluğuna sahip kişilerde intihar girişimleri ve kendine zarar verme davranışları mevcuttur.

Histrionik Kişilik Bozukluğu

Eğlence ve şov dünyasında bu kişilik bozukluğuna sahip insanlara ve “femme fatale” dediğimiz yuva yıkan insanlara(özellikle kadınlara) sık rastlarız. Genellikle genç erişkinlik döneminde başlar. Aşırı duygusaldırlar ve sürekli ilgilenilme arayışı içindedirler.
Bunlara ek olarak,

  • Çok canlı ve çoğu zaman rol yapar tarzda ve yapay davranışlar (duygularını aşırılıkla dışavurmayı çok severler)
  • Fiziksel görünümü ön plâna çıkartmayı tercih etme,
  • İlgiyi çekmek için çarpıcı öyküler, övgüler düzme ve hediye verme
  • Cinsel yönden ayartıcı ve baştan çıkarıcı uygunsuz davranışlar (baştan çıkaramadığı durumlarda ise karşı tarafı suçlama)
  • Duygusal dışavurumları yüzeyel ve değişken
  • İleri derecede telkine yatkın
  • Cinsiyet rollerine ilişkin basmakalıp inanışlardan etkilenme (Maço erkeklere karşı duyulan tutku vs.) görülebilir.

Narsisistik Kişilik Bozukluğu

  • Kendini çok “önemli” ve “özel” hissetmek (başarılarını ve yeteneklerini abartma)
  • Kimsenin onun ne kadar üstün bir insan olduğunu anlayamadığını, bu yüzden de kendisi gibi üstün kişilerle arkadaşlık etmesi gerektiğini düşünme,
  • Her zaman haklı olduğunu düşünme,
Narsistlik kişilik bozukluğuna sahip kişiler kendilerini üstün görürler ve herkesin kendilerini  üstün görmesini isterler.
Narsisistik kişilik bozukluğuna sahip kişiler kendilerini üstün görürler ve herkesin kendilerini üstün görmesini isterler.
  • Her anlamda kusursuz olmayı hedefleme,
  • Aşırı derecede beğenilme arzusu
  • Kişilerarası ilişkileri kendi çıkarı için kullanma,
  • Başka insanların duygularını ve ihtiyaçları konusunda empati yeteneğinin olmaması,
  • Başkalarına yaptığı iyilikleri yüceltmek, ona yapılan iyilikleri değersizleştirmek (”Benim yaptıklarımın yanında onunkiler ne ki ?”)
  • Yoğun bir kıskançlık ve kıskanıldığını düşünme söz konusudur.

Genel olarak B kümesi kişilik bozukluklarında agresiflik ve kuraltanımazlık söz konusudur.

Dilerseniz bu yazımız gibi psikiyatri ile ilgili olan “Bazı Psikiyatrik Hastalıklar ve Semptomları” adlı yazımıza da göz atabilirsiniz.

Kaynaklar: