Gaz Tüketim Cihazları ve Cihazların Sınıflandırılması

Gaz tüketim cihazları yakma tekniklerine göre 3 farklı ana grupta incelenir. Bu cihazları birbirinden ayıran farklı özellikler bulunmaktadır. Bu yazımızda size bu özelliklerden ve bu cihazların sınıflandırılmasından bahsedeceğiz.

Cihaz Bağlantıları: Cihazın türüne göre gaz borusu ile cihaz arasındaki bağlantı sabit veya sökülebilir olarak gerçekleştirilir. Bütün cihazlarda cihaza gaz borusunun bağlandığı tarafta mutlaka bir gaz kesme emniyet vanası bulunmalıdır.

Küresel Vana: Emniyet vanası olarak kullanılmaktadır.

  • Yakma cihazları yakma tekniklerine göre 3 ana grupta toplanır.

1) A tipi cihazlar (Bacasız Cihazlar): Katalitik sobalar.

2) B tipi cihazlar (Bacalı Cihazlar)

3) C tipi cihazlar (Denge Bacalı Cihazlar): Hermetik cihazlar.

1) A tipi (Bacasız) Gaz Tüketim Cihazları

Bu tip cihazlar yakma havasını bulundukları ortamdan alırlar yanma ürünlerini de bulundukları ortama verirler. Örnek; Katalitik sobalar.

A tipi (Bacasız) Gaz Tüketim Cihazları
Katalitik Sobalar

A tipi cihazlarda kesinlikle doğalgaz kullanılmaz.

Bu nedenle bu tip cihazların kullanıldığı ortamlarda ortam havasının oksijeni ve CO2 miktarları sürekli kontrol edilmeli bunların sınır değerlerini aşması halinde cihaza gaz girişini kesecek bir emniyet sistemi Bulunmalıdır.

A tipi cihazlar yatak odası, banyo, tuvalet ile kullanım maksadı ne olursa olsun toplam hacmi ‘’v = 12 m3’’ olan yerlere konulmamalıdır. Bunların yerleştirildikleri yerde dış hacme bakan en az 100 cm2 kesitli bir alt merfez bir de yarısı kadar kesitli bir üst merfez bulunmalıdır.

Bu tip cihazlar bir ya da birden çok birbirine bağlı hacimleri ısıtmak için kullanılıyorsa bu cihazların ısıl kapasitesi 7,5 kw’dan az olmalıdır.

Gaz modülü: Bir cihaz wobbe sayısı bilinen bir gaz ile çalışırken farklı bir gazla çalışır hale dönüştürülmesi için ısı girdisi ve hava beslemesinin doğru değerini elde etmek maksadıyla cihazın daha önce çalıştığı gazla aynı olması gereken değerine gaz modülü denir.

Not! A tipi cihazlarda kesinlikle doğalgaz yakıt olarak kullanılmamalıdır.

2) B Tipi (Bacalı) Gaz Tüketim Cihazları

Bu tip cihazlar yanma için gerekli havayı dışarıdan alırlar ve yanma ürünlerini bir baca vasıtası ile dışarıya atarlar. Örnek; şofben, ocak, fırın.

Bu tip cihazlarda yatak odası, banyo, tuvalet ve kapalı balkon gibi yerlere konulamaz. Bu tip cihazların koyulabileceği en iyi yer mutfaktır.

Bu tip cihazlar dışarıya bakan dış duvar üzerine açılacak en az 100 cm2 alanlı bir havalandırma merkezini karşıdan görecek şekilde yerleştirilirler.

Bu tip cihazların bacaya bağlantıları son derece önemlidir.

Cihaz hiçbir zaman bacanın üzerine yerleştirilmez. Bacanın sağına veya soluna yerleştirilir. Cihazın zeminden yüksekliği en az 120 cm’dir. Cihazın baca borusu merkezi ile ocak arasındaki mesafe 1.5 m’yi aşmamalıdır. Cihaz ile baca bağlantısı arasındaki cihaz baca borusu cihaz üzerinde en az 1 cihaz baca borusu çapının (d) 2d kadar yükseldikten sonra %3’lük bir eğimle bacaya bağlanmalıdır. Cihaz ile cihaz baca borusu arasındaki sızdırmazlık işlemi baca borusuyla baca bağlantısı arasında da sızdırmazlık sağlanmalıdır.

Bir bacaya birden çok cihaz baca borusu bağlanabilir. Ancak bir kombi ile bir aspiratör aynı bacaya bağlanamaz. Bağlansalar da negatif basınç etkisinden dolayı aynı anda çalıştırılamazlar. Cihaz baca borusu yanıcı ve patlayıcı maddelerin bulunduğu ortamdan geçirilemez. Baca borusunun bacaya bağlanmasında 90°lik keskin bağlantılardan kaçınılmalıdır. Baca borusunun kesiti dairesel olmalıdır. Bununla beraber dikdörtgen olması gerekiyorsa uzun kenar kısa kenarın en fazla 1.5 katı olmalıdır.

3) C Tipi (Denge Bacalı-Hermetik) Cihazlar

Bu tip cihazlar yakma havasını dışarıdan alırlar ve yanma ürünlerini de dışarıya atarlar. Yani bulundukları hacimden bağımsızdırlar. Bu tip cihazlar dış atmosfere komşu olan tüm mekanlara monte edilebilirler ve yine bu cihazlar banyo, yatak odası ve hacmi 12 m3 olan hacimlere yerleştirilmemelidir. Bu cihazların yanmış ürünleri atma borusu o bölgenin hâkim rüzgarları yönüne bakmamalıdır. Bu cihazların atık gazları kapalı balkona, aydınlığa, havalandırma boşluğuna, garajlara ve merdiven sahanlığına konulmamalıdır. Gaz cihazların ısınan dış yüzeyleriyle yanabilen ve kolayca tutuşabilen yapı elemanları ve kullanılan eşyalar arasında en az 50 cm mesafe olmalıdır. Baca çıkış borusunun baca çıkışları paslanmaz veya galvanizli çelikten örgülerle kafeslendirilerek korunmalıdır. Yoğuşmalı cihazlar yani kombiler sadece C tipi cihazlardır.